ترکیب بند بلند محتشم کاشانی

 

باز این چه شورش است که در خلق عالم است

 

باز این چه نوحه و چه عزا و چه ماتم است

 

باز این چه رستخیز عظیم است کز زمین

 

بی نفخ صور خاسته تا عرش اعظم است

 

این صبح تیره باز دمید از کجا کز او

 

کار جهان و خلق جهان جمله در هم است

 

گویا طلوع می کند از مغرب آفتاب

 

کاشوب در تمامی ذرات عالم است

 

گر خوانمش قیامت دنیا بعید نیست

 

این رستخیز عام که نامش محرم است

 

در بارگاه قدس که جای ملال نیست

 

سرهای قدسیان همه بر زانوی غم است

 

جن و ملک بر آدمیان نوحه می کنند

 

گویا عزای اشرف اولاد آدم است

 

خورشید و آسمان و زمین نور مشرقین

 

 پرورده کنار رسول خدا حسین 

 

کشتی شکست خورده ز طوفان کربلا

 

در خاک و خون طپیده به میدان کربلا

 

گر چشم روزگار بر او زار می گریست

 

خون می گذشت از سر ایوان کربلا

 

نگرفت دست دهر گلابی به غیر اشک

 

زان گل که شد شکفته به بستان کربلا

 

در آب هم مضایقه کردند کوفیان

 

خوش داشتند حرمت مهمان کربلا

 

بودند دیو و دد همه سیراب می مکید

 

خاتم ز قحط آب سلیمان کربلا

 

زان تشنگان هنوز به عیوق می رسد

 

فریاد العطش ز بیابان کربلا

 

آه از دمی که لشکر اعدا نکرد شرم

 

کردند رو به خیمه سلطان کربلا

 

آن دم فلک بر آتش غیرت سپند شد

 

 

کز خوف خصم در حرم افغان بلند شد

 

کاش آن زمان سرادق گردون نگون شدی

 

وین خرگه بلند ستون بی ستون شدی

 

کاش آن زمان در آمدی از کوه تا به کوه

 

سیل سیه که روی زمین قیرگون شدی

 

کاش آن زمان ز آه جهان سوز اهل بیت

 

یک شعله برق خرمن گردون دون شدی

 

کاش آن زمان که این حرکت کرد آسمان

 

سیماب وار کوی زمین بی سکون شدی

 

کاش آن زمان که پیکر او شد درون خاک

 

جان جهانیان همه از تن برون شدی

 

کاش آن زمان که کشتی آل نبی شکست

 

عالم تمام غرقه دریای خون شدی

 

آن انتقام گر نفتادی به روز حشر

 

با این عمل معامله دهر چون شدی

 

آل نبی چو دست تظلم بر آورند

 

 

ارکان عرش را به تلاطم در آورند

 

برخوان غم چو عالمیان را صلا زدند

 

اول صلا به سلسله انبیا زدند

 

نوبت به اولیا چو رسید آسمان طپید

 

زان ضربتی که بر سر شیر خدا زدند

 

پس آتشی ز اخگر الماس ریزه ها

 

افروختند و در حسن مجتبی زدند

 

وانگه سرادقی که ملک محشرش نبود

 

کندند از مدینه و در کربلا زدند

 

وز تیشه ستیزه در آن دشت کوفیان

 

پس نخلها ز گلشن آل عبا زدند

 

پس ضربتی کزان جگر مصطفی درید

 

بر حلق تشنه خلف مرتضی زدند

 

اهل حرم دریده گریبان گشوده مو

 

فریاد بر در حرم کبریا زدند

 

روح الامین نهاده به زانو سر حجاب

 

 

تاریک شد ز دیدن آن چشم آفتاب

 

چون خون ز حلق تشنه او بر زمین رسید

 

جوش از زمین به ذروه عرش برین رسید

 

نزدیک شد که خانه ایمان شود خراب

 

از بس شکستها که به ارکان دین رسید

 

نخل بلند او چو خسان بر زمین زدند

 

طوفان به آسمان ز غبار زمین رسید

 

باد آن غبار چون به مزار نبی رساند

 

گرد از مدینه بر فلک هفتمین رسید

 

یکباره جامه در خم گردون به نیل زد

 

چون این خبر به عیسی گردون نشین رسید

 

پر شد فلک ز غلغله چون نوبت خروش

 

از انبیا به حضرت روح الامین رسید

 

کرد این خیال وهم غلط کار، کان غبار

 

تا دامن جلال جهان آفرین رسید

 

هست از ملال گرچه بری ذات ذوالجلال

 

 

او در دلست و هیچ دلی بی ملال نیست

 

ترسم جزای قاتل او چون  رقم زنند

 

یکباره بر جریده رحمت رقم زنند

 

ترسم کزین گناه شفیعان روز حشر

 

دارند شرم کز گنه خلق دم زنند

 

دست عتاب حق به در آید ز آستین

 

چون اهل بیت دست در اهل ستم زنند

 

آه از دمی که با کفن خون چکان ز خاک

 

آل علی چو شعله آتش علم زنند

 

فریاد از آن زمان که جوانان اهل بیت

 

گلگون کفن به عرصه محشر قدم زنند

 

جمعی که زد به هم صفشان شور کربلا

 

در حشر صف زنان صف محشر بهم زنند

 

از صاحب حرم چو توقع کنند باز

 

آن ناکسان که تیغ به صید حرم زنند

 

پس بر سنان کنند سری را که جبرئیل

 

شوید غبار گیسویش از آب سلسبیل

 

***

 

روزی که شد به نیزه سر آن بزرگوار

 

خورشید سر برهنه برآمد به کوهسار

 

موجی به جنبش آمد و برخاست کوه کوه

 

ابری به بارش آمد و بگریست زار زار

 

گفتی تمام زلزله شد خاک مطمئن

 

گفتی فتاد از حرکت چرخ بیقرار

 

عرش آن زمان به لرزه در آمد که چرخ پیر

 

افتاد در کمان که قیامت شد آشکار

 

آن خیمه ای که گیسوی حورش طناب بود

 

شد سرنگون باد مخالف حباب وار

 

جمعی که پاس محملشان داشت جبرئیل

 

گشتند بی عماری محمل شترسوار

 

با آنکه سر زد آن عمل از امت نبی

 

روح الامین ز روح نبی گشت شرمسار

 

وآنگه ز کوفه خیل الم رو به شام کرد

 

نوعی که عقل گفت قیامت قیام کرد

 

***

 

بر حربگاه چون ره آن کاروان فتاد

 

شور و نشور و واهمه را در گمان فتاد

 

هم بانگ نوحه غلغله در شش جهت فکند

 

هم گریه بر ملائک هفت آسمان فتاد

 

هر جا که بود آهویی از دشت پا کشید

 

هر جا که بود طایری از آشیان فتاد

 

شد وحشتی که شور قیامت به باد رفت

 

چون چشم اهل بیت برآن کشتگان فتاد

 

هر چند بر تن شهدا چشم کار کرد

 

بر زخمهای کاری تیغ و سنان فتاد

 

ناگاه چشم دختر زهرا در آن میان

 

بر پیکر شریف امام زمان فتاد

 

بی اختیار نعره هذا حسین از او

 

سر زد چنانکه آتش از او در جهان فتاد

 

پس با زبان پر گله آن بضعه الرسول

 

رو در مدینه کرد که یا ایها الرسول

 

***

 

این کشته فتاده به هامون حسین توست

 

وین صید دست و پا زده در خون؛ حسین توست

 

این نخل تر کز آتش جانسوز تشنگی

 

دود از زمین رسانده به گردون حسین توست

 

این ماهی فتاده به دریای خون که هست

 

زخم از ستاره بر تنش افزون حسین توست

 

این غرق ِ محیط شهادت که روی دشت

 

از موج خون او شده گلگون حسین توست

 

این خشک لب فتاده دور از لب فرات

 

کز خون او زمین شده جیحون حسین توست

 

این شاه کم سپاه که با خیل اشک و آه

 

خرگاه زین جهان زده بیرون حسین توست

 

این قالب تپان که چنین مانده بر زمین

 

شاهِ شهیدِ ناشده مدفون حسین توست

 

چون روی در بقیع به زهرا خطاب کرد

 

وحش زمین و مرغ هوا را کباب کرد

 

***

 

کای مونس شکسته دلان حال ما ببین

 

ما را غریب و بی کس بی آشنا ببین

 

اولاد خویش را که شفیعان محشرند

 

در ورطه عقوبت اهل جفا ببین

 

در خلد بر حجاب دو کون آستین فشان

 

واندر جهان مصیبت ما برملا ببین

 

نی نی در آ چو ابر خروشان به کربلا

 

طغیان سیل فتنه موج و بلا ببین

 

تنهای کشتگان همه در خاک و خون نگر

 

سرهای سروران همه بر نیزه ها ببین

 

آن سر که بود بر سر دوش نبی مدام

 

یک نیزه اش ز دوش مخالف جدا ببین

 

آن تن که بود پرورشش در کنار تو

 

غلتان به خاک معرکه کربلا ببین

 

یا بضعه الرسول ز ابن زیاد داد

 

کو خاک اهل بیت رسالت به باد داد

 

***

 

خاموش محتشم که دل سنگ آب شد

 

بنیاد صبر و خانه طاقت خراب شد

 

خاموش محتشم که از این حرف سوزناک

 

مرغ هوا و ماهی دریا کباب شد

 

خاموش محتشم که از این شعر خونچکان

 

در دیده اشک مستمعان خون ناب شد

 

خاموش محتشم که از این نظم گریه خیز

 

روی زمین به اشک جگرگون کباب شد

 

خاموش محتشم که فلک بس که خون گریست

 

دریا هزار مرتبه گلگون حباب شد

 

خاموش محتشم که به سوز تو آفتاب

 

از آه سرد ماتمیان ماهتاب شد

 

خاموش محتشم که ز ذکر غم حسین

 

جبریل را ز روی پیمبر حجاب شد

 

تا چرخ سفله بود خطایی چنین نکرد

 

بر هیچ آفریده جفایی چنین نکرد

 

***

 

ای چرخ غافلی که چه بیداد کرده ای

 

وز کین چه ها درین ستم آباد کرده ای

 

بر طعنت این بس است که بر عترت رسول

 

بیداد کرده خصم و تو امداد کرده ای

 

ای  زاده زیاد نکردست هیچگه

 

نمرود این عمل که تو شداد کرده ای

 

کام یزید داده ای از کشتن حسین

 

بنگر که را به قتل که دلشاد کرده ای؟

 

بهر خسی که بار درخت شقاوت است

 

در باغ دین چه با گل و شمشاد کرده ای

 

با دشمنان دین نتوان کرد آنچه تو

 

با مصطفی و حیدر و اولاد کرده ای

 

حلقی که سوده لعل لب خود نبی بر آن

 

آزرده اش به خنجر فولاد کرده ای

 

ترسم تو را دمی که به محشر درآورند

 

از آتش تو دود به محشر در آورند.

 

 التماس دعا